ޕޯސްޓް ލޯޑުވަނީ…
ސޫދާނުގެ ކުރިމަތިލުމާ ބެހޭގޮތުން ޝައިޚް ނިޒާރު އަލްޢައްބާސްއާއި ޝައިޚް ޢަބްދުﷲ އަލްބުޚާރީގެ ދެމެދުގައިވާ ޢިލްމީ ޚިލާފާ ބެހޭ ބަޔާން
ޝައިޚް އަބުލްޢައްބާސް ބިލާލް ބިން ޢަބްދުލްޣަނީ އައްސާލިމީ
2. ސޫދާނުގެ ހަނގުރާމަ: ޝަރަފުގެ ހަނގުރާމަ
މި ބައިގައި ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސްއާއި ސޫދާނުގެ ހަނގުރާމައާ ގުޅޭ މައްސަލަ ތަފްޞީލުކޮށްދޭނަމެވެ. މި ހަނގުރާމަ ފެށުނީ 2023 ވަނަ އަހަރު، ސޫދާނުގެ ސަރުކާރު ތަމްސީލުކުރާ ސޫދާނުގެ ހަތިޔާރުބަންދު ސިފައިންނާއި، ރެޕިޑް ސަޕޯޓް ފޯސަސް (އާރްއެސްއެފް) ގެ ނަމުން ދަންނަ ބަޣާވާތްތެރި މިލީޝިއާގެ ދެމެދުގައެވެ. މި ކުރިމަތިލުން 2023 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ދެމިއޮތެވެ. މިއީ “ޝަރަފުގެ ހަނގުރާމަ” ކަމުގައި ނަންދެވިފައިވާ ހަނގުރާމައެކެވެ. އެ ނަން ބޭނުންކުރީ ސޫދާނުގެ ވެރިޔާއާއި ލީޑަރު، ޖެނެރަލް ޢަބްދުލްފައްތާޙް އަލްބުރުހާނެވެ.
މި މައްސަލައާއި ފުޅާ ފިތުނައާ ދެމެދު ގުޅުން އުފެދުނީ، ޑރ. ޢަބްދުﷲ އަލްބުޚާރީ ފިތުނައާ ބެހޭގޮތުން ކުރި ޓްވީޓެއްގައިވާ ބަހަކުންނެވެ. އެ ޓްވީޓްގެ ލަފުޒުތަކުގެ ތެރޭގައި “أليس منكم رجل رشيد؟” (ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރޭގައި ހެޔޮވިސްނުންތެރި މީހަކު ނުވޭހެއްޔެވެ؟) މި ޖުމްލަ ހިމެނެއެވެ. އެ ޓްވީޓްގައި ސޫދާނުގެ ޙާލަތާއި، އެ ބިމުގައި ހިނގަމުންދާ ލޭއޮހޮރުވުމާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކާފައިވެއެވެ.
އެ ޓްވީޓާ ބެހޭގޮތުން ފަހުން ވާހަކަދެއްކި ބޭފުޅުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، އޭގައިވާ މައްސަލައަކީ: ފުރަތަމަ، އެއީ ވެރިކަންކުރާ ފަރާތްތަކާއި ދީނީ ފަރާތްތަކަށް ފާޅުގައި ކުރާ ނަޤްދެއް ކަމެވެ. ސަބަބަކީ، އެ ޓްވީޓް ދިމާކޮށްފައިވަނީ އެ ފަރާތްތަކަށް ކަމުންނެވެ. ދެވަނައަށް، އެއީ ފާޅުގައި ދެވޭ ނަޞޭޙަތެއް ކަމެވެ. ތިންވަނައަށް، ޚަވާރިޖުންނާއި ބަޣާވާތްތެރިންނާ ދެކޮޅަށް ވެރިޔާ ކުރާ ޝަރުޢީ ޖިހާދަށް އެ ޓްވީޓަކީ ފާޑުކިޔުމެއް ކަމެވެ.
އަދި އޭގެ އިތުރުން، އެ ޕޯސްޓުގައި ކުރިމަތިލުމުގައި ޙައްޤުގައިވާ ފަރާތާއި ބަޣާވާތްކުރާ ފަރާތް، އެބަހީ ރެޕިޑް ސަޕޯޓް ފޯސަސް، ފުރިހަމައަށް ވަކިކޮށް ނުދައްކައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެ ޕޯސްޓުގެ ބަސްތަކުން ދޭހަވީ، މި މައްސަލަ އާންމު ގޮތެއްގައި ދެ ފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައި ހިނގާ ޚިލާފެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކާލާ ކަމެވެ.
މިއީ ބަހުސްކުރެވޭ ނުކުތާއަކަށް ވީ ސަބަބަކީ، ސަލަފުންގެ އުޞޫލުތަކުން ދަންނަ ގޮތުގައި، ވެރިޔާއާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތެއް ހިނގައިފިނަމަ، ބަޣާވާތްކުރާ މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ވެރިޔާއަށް ނަޞްރުދޭން ޖެހޭތީއެވެ. އެހެންކަމުން، މި މައްސަލަ ހަމައެކަނި ދެ ދެކޮޅު ފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައި ހިނގާ ޚިލާފެއްގެ ގޮތުގައި ނުބަލައި، ސޫދާނުގެ ކަމުގެ ޙަޤީޤަތް ބަޔާންކޮށް، ބެހޭ ފަރާތްތައް ވަކިކޮށް ދެއްކުމުގެ ބޭނުން ޖެހުނެވެ.
ދެން ޝައިޚް ނިޒާރު، ޑރ. ޢަބްދުﷲ އަލްބުޚާރީއަށް މުޚާޠަބުކުރައްވައި، އެ ބަހުން ބޭނުންވި މާނަ ބަޔާންކޮށްދިނުމަށާއި، ސޫދާނުގެ ފިތުނައިގައި ޙައްޤު ސާފުވާނެ ގޮތަށް މި މައްސަލަ ފުރިހަމައަށް ތަފްޞީލުކޮށްދިނުމަށް އެދިވަޑައިގަތެވެ.
މި މައްސަލައާ ބެހޭގޮތުން ސާފުކުރުމާއި ބަހުސްކުރުން ކުރިއަށް ދިޔުމަށްފަހު، ނިމުމުގައި ޝައިޚް ނިޒާރު، ޑރ. ޢަބްދުﷲ އަލްބުޚާރީގެ ބަހުގައިވާ ކަމަށް ދެކެވަޑައިގަތް ކުށް ފާޅުގައި ބަޔާންކުރައްވައި، ސޫދާނުގެ ފިތުނައާ ބެހޭގޮތުން ޞައްޙަ މައުޤިފު ކަމަށް ދެކެވަޑައިގަތް ގޮތް ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ.
ޝައިޚް ނިޒާރު، ޑރ. ޢަބްދުﷲ އަލްބުޚާރީގެ ބަސް ފާޅުގައި ބަޔާންކުރެއްވުމަކީ، ފަހުން ޝައިޚް ނިޒާރަށް ދެކޮޅުވެރިކަން ދިމާކުރެވުނު ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމަކަށް ވިއެވެ.
މަޞްދަރުތައް
ޢިލްމުވެރިންނަށް ކުށެއް ވެއްޖެނަމަ އެބޭފުޅުންނަށް ރައްދުދިނުން ހުއްދަވުން: ސަލަފީ އުޞޫލުތަކާއި ރަބީޢު އަލްމަދްޚަލީއާއި ޢުބައިދު އަލްޖާބިރީގެ ބަސްފުޅުތައް
(ސަލަފީ ޢިލްމުވެރިންނަށް ރައްދުދިނުމާ މެދު ޑރ. ޢަބްދުލްއިލާހު އައްރިފާޢީ ކުރި އިޢުތިރާޟަށް ދެވޭ ތަޢުލީޤެއް، ޝައިޚް ބިލާލް ބިން ޢަބްދުލްޣަނީ އައްސާލިމީގެ މުޤައްދިމާއާއެކު)
ޝައިޚް ޑރ. ޢަބްދުﷲ ޚައިރީ
[ޝައިޚް ޔަޢްޤޫބު އަލްބައްނާގެ ވިސްނުމެއްނެތި ކުރާ ކަންތަކާއި ޖާހިލުކަންތައް ހުއްޓުވުމަށް ވަޅިތަކުން ހަމަލާދިނުން]
ޝައިޚް ޑރ. ޢަބްދުﷲ ޚައިރީ
މަތީގައިވާ ލިޔުމަށް ޝައިޚް ބިލާލް އައްސާލިމީ ކުރެއްވި ތަޢުރީފު
1. ތަޢުލީޤުތަކާއި ބަޔާންތައް:
ޝައިޚް ޑރ. ޢަބްދުﷲ އަލްބުޚާރީ — ﷲ އެކަލޭގެފާނަށް ތައުފީޤު ދެއްވާށި — ޓްވީޓްތަކުގައި ލިޔުއްވި ކަންކަމަށް ރައްދެއް.
ފުރަތަމަ ހަލަޤާ:
ދެވަނަ ހަލަޤާ:
ލިޔުނީ:
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
2. ޢަރަފާތާއި އަލްޖުހަނީ، އެ ސިޓީ ނިކަމެތިކޮށް މައިދާނުގައި އޭގެ މުހިއްމުކަން ކުޑަކޮށްލުމަށްޓަކައި ނަކަލުކުރި، ޝައިޚް އަލްބުޚާރީގެ ސިޓީ ފުނޑުވައިލުން.
ލިޔުނީ:
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
3. ހިމޭންކަމަކީ އަބަދުވެސް ޢިލްމާއި ޙިކުމަތާއި ރަނގަޅު އަޚްލާޤުގެ ސަބަބުން ވާކަމެއް ނޫނެވެ!
(އޭ ޝަރަފުވެރި ސަލަފީންނޭވެ، އަދި އިޙްތިރާމްކުރެވޭ މިނިވަން ވިސްނުމެއްގެ ކިޔުންތެރިންނޭވެ… ޑރ. އަލްބުޚާރީގެ — ﷲ އޭނާއާއި އަޅަމެން އިޞްލާޙުކުރައްވާށި — މި މައުޤިފުތަކާއި ޢަމަލުތަކާ މެދު ތިޔަބައިމީހުން ދެކޭގޮތަކީ ކޮބައިތޯ؟!)
ލިޔުނީ:
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
4. [ސުވާލަކަށް ޖަވާބު]
ސުވާލު: ﷲ ތިޔަބޭފުޅާއަށް ހެޔޮ ޖަޒާ ދެއްވާށި. ޞުލްޙައަށް ގޮވާލާ ޝައިޚް އަލްބުޚާރީގެ ފަތުވާ ދިމާވީ ހަމަޖެހުމަށް ގޮވާލި ބޮޑުވަޒީރުގެ ބަޔާނާ އެއްގޮތަށް ކަމަށް ބުނާ ދައުވާއަށް އަހަރެމެން ޖަވާބުދާނީ ކިހިނެއްތޯ؟
ފަޟީލަތުލް ޝައިޚް ދެއްވި ޖަވާބު:
ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
— ﷲ އެކަލޭގެފާނު ރައްކާތެރިކުރައްވައި ހިމާޔަތްކުރައްވާށި —
5. ބުއްދިވެރިންނަށް ސަމާލުކަންދިނުން: އަލްބުޚާރީގެ ޙަޤީޤަތާއި، އޭނާ ސިކުނޑިތަކާ ކުޅޭ ގޮތް ހާމަކުރުން
ފުރަތަމަ ހަލަޤާ:
ދެވަނަ ހަލަޤާ:
🎙 ފަޟީލަތުލް ޝައިޚްގެ ފަރާތުން:
ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
— ﷲ އެކަލޭގެފާނު ރައްކާތެރިކުރައްވައި ހިމާޔަތްކުރައްވާށި —
ހަމަލާދޭ ޢަދުއްވާއާ ބެހޭ މައްސަލަތަކާ މެދު ސުވާލުކުރާ މީހާއާއި ޣާފިލު މީހާއަށް ތަންބީހުކޮށް، ޢިލްމަކާއި އިމާމަކާ ނުލައި ވާހަކަދައްކާ މީހުން ހިމޭންކޮށްލުން
މިއީ ވަޠަންތައް ދިފާޢުކުރުމެއް ނޫނެވެ، އޭގެ ބަދަލުގައި މިއީ ސުންނަތާއި އީމާން ދިފާޢުކުރުމެވެ — ޝައިޚް ޔަޢްޤޫބު އަލްބައްނާއަށް ދެވޭ ނަޞޭޙަތާއި ޢިތާބުގެ ބަހެއް
ލިޔުނީ: އަބުލްއަރްޤަމް މުޙައްމަދު އައްދުންޤުލާވީ
(ޝައިޚް ނިޒާރުގެ ދަރިވަރެއް)
ތިރީގައި މިވަނީ، ސޫދާނުގައި ހަނގުރާމަ ފެށުނީއްސުރެ މިހާރު ހުރި ޙާލަތާ ބެހޭގޮތުން، ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް — ﷲ އެކަލޭގެފާނު ރައްކާތެރިކުރައްވައި ހިމާޔަތްކުރައްވާށި — ލިޔުއްވި ލިޔުންތަކާއި އޯޑިއޯތަކާއި، އެކަލޭގެފާނާ ބެހޭގޮތުން ލިޔެވުނު ލިޔުންތަކުގެ ލިސްޓެއް ހިމެނޭ ފުރިހަމަ ފައިލެކެވެ. ﷲ ސޫދާން ހުރިހާ ނުބައިކަމަކާއި ގެއްލުމަކުން ރައްކާތެރިކުރައްވާށި.
ސޫދާނުގައި ހިނގަމުންދާ ފިތުނައާ ބެހޭގޮތުން ޝަރުޢީ މައުޤިފާ ބެހޭ ނަޞޭޙަތާއި އިރުޝާދު — ﷲ ސޫދާން ރައްކާތެރިކުރައްވައި، ނުބައިކަމާއި ފިތުނަތަކުން އަމާންކަން ދެއްވާށި:
ސޫދާނުގެ ސިފައިންނަށް ތާއީދާއި އެއްބާރުލުން ދޭ ބަޔާނެއް — ﷲ އެބައިމީހުން ރައްކާތެރިކުރައްވާށި:
ސޫދާނުގެ ސިފައިންނަށް ނަޞްރުދިނުން ވާޖިބުކަން ކަށަވަރުކޮށް، ހަނގުރާމަ ވަގުތީ ގޮތުން ހުއްޓާލުމުގައިވާ މަޞްލަޙަތާއި މަފްސަދާ ވަޒަންކުރުމުގެ ކަން ރުޖޫޢަވާނީ ވެރިޔާއަށް ކަމުގެ ބަޔާން:
ޙައްދުފަހަނައަޅާ ބަޣާވާތްތެރިންނާ ހަނގުރާމަކުރުމަށް ނުކުތުމާއި ތައްޔާރުވުމަށް، ޤައުމުގެ ލީޑަރު — ﷲ އެކަލޭގެފާނަށް ތައުފީޤު ދެއްވާށި — ކުރެއްވި ގޮވާލުމަށް އިޖާބަދިނުމަށް ހިތްވަރުދިނުން:
ސޫދާނުގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ޙަޤީޤަތާ ބެހޭގޮތުން، ޢިލްމަކާއި ބަޞީރަތަކާ ނުލައި ވާހަކަދެއްކި އިމާރާތުގެ އަޚަކަށް ދެވޭ ތަޢުލީޤެއް:
ފިތުނަތައް ހުރީ ހުރިހާ ހަމަ އެއް ބާވަތެއްގެ ގޮތުގައި ނޫންކަމުގެ ބަޔާން: ޙައްޤު ފާޅުވެފައިވާ ތަނެއްގައި އެ ޙައްޤު ދޫކޮށްލުން ހުއްދައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ސޫދާނުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަ، ދުރުހެލިވާންޖެހޭ ފިތުނަތަކުގެ ތެރޭގައި ބައިވެރިކުރި މީހުންނަށް ދެވޭ ރައްދު:
(އެކުވެރިކަމުގެ ނަޞޭޙަތެއް): ސޫދާނީ މުޖުތަމަޢުގައިވާ އަހަރެމެންގެ ބައެއް މައްސަލަތައް:
ނުބައިކަމާއި ފަސާދައިގެ ހިޒުބުތަކާއި، މަގުފުރެދުމާއި އަޅުވެތިކަމުގެ މަގުތަކަށްވާ އެމީހުންގެ އެހީތެރިންނާ މެދު އިންޒާރުދިނުން:
ހަނގުރާމަތަކާއި ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ކުރާ ކުރިމަތިލުންތައް ހިނގާ ވަގުތުތަކުގައި ނަމާދުތައް ޖަމާކުރުމުގެ ޙުކުމް:
ދީނުގެ އަސާސްތަކުގެ ތެރެއިން: މުސްލިމުންގެ ވެރިންނަށް އަޑުއަހައި ކިޔަމަންތެރިވުން:
ސޫދާނުގެ ސިފައިންގެ ޝަރަފުގެ ހަނގުރާމައަކީ އިސްލާމްދީނާއި، ދީންވެރިކަމާއި، ޣައިރަތާއި، ފިރިހެންކަމުގެ ހަމަ ޖައުހަރުގެ ތެރެއިން ކަމެކެވެ: ޖާހިލު، ދޮގުހަދާ މުޒައްމިލް ފަޤީރީއާއި، އޭނާގެ ވިސްނުމެއްނެތް ގޮވާލުމުން ސަލަފީ ދަޢުވަތު ބަރީއަވެއެވެ — ތިން ހަލަޤާ.
ފުރަތަމަ ހަލަޤާ:
ދެވަނަ ހަލަޤާ:
ތިންވަނަ ހަލަޤާ — އޯޑިއޯ:
ސުވާލަކަށް ޖަވާބު: ރެޕިޑް ސަޕޯޓް ފޯސަސް މިލީޝިއާ ހުރި ސަރަޙައްދުތަކުގައި ހުރި މީހަކު ކުރަންވީ ކޮންކަމެއްތޯ؟
އާންމުކޮށް ސޫދާނުގެ ރައްޔިތުންނަށާއި، ޚާއްޞަކޮށް އެ ޤައުމުގެ ޒުވާނުންނަށް ދެވޭ ނަޞޭޙަތާއި ވަޞިއްޔަތް:
ހަނގުރާމައިގެ ވަގުތުތަކުގައި ނާއުއްމީދުވުމާއި ހިތްޕަޅުވުން ދިމާވާ ކޮންމެ މީހަކަށް ދެވޭ ނަޞޭޙަތެއް:
ހަނގުރާމަތަކާއި، ފިތުނަތަކާއި، އިމްތިޙާނުތަކުގެ ޒަމާނުގައި:
[ކުރު ތަންބީހެއް] ސޫދާނުގެ ހަނގުރާމައިގެ ޙަޤީޤަތާ ބެހޭ ސުވާލަކަށް ޖަވާބު: މިއީ ޙައްޤާއި ބާޠިލުގެ ދެމެދުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެކެވެ. މިއީ އެއް ފެންވަރެއްގައިވާ ދެ ޚަޞްމު ފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައެއް ނޫނެވެ. އަދި ފިތުނައިގެ ހަނގުރާމައެއްވެސް ނޫނެވެ:
މިފަދައިން، އޭ ސޫދާނާއި އެހެން ތަންތަނުގައިވާ މުސްލިމުންނޭވެ، ސަމާލުވާށެވެ: އިންޙިރާފާއި، ފިތުނަތަކާއި، މަގުފުރެދުމުގެ އަހުލުވެރިން ކުލަ ބަދަލުކުރެއެވެ، މައުޤިފު ބަދަލުކުރެއެވެ، އަދި އެމީހުންގެ މޫނުބުރުގާތަކާއި ހެދުންތައް ބަދަލުކުރެއެވެ!
(އަހަރެން ހުރިހާ އެންމެންނަށް ތަންބީހުކޮށް، ތަކުރާރުކޮށް، ހަނދާންކޮށްދެމެވެ):
[ޢީދުލްފިޠްރުގެ މުނާސަބަތުގައި ޤާއިދު ޢަބްދުލްފައްތާޙް އަލްބުރުހާން — ﷲ އެކަލޭގެފާނަށް ޞައްޙަ މަގު ދައްކަވާށި — ދެއްކެވި ވާހަކައަށް ދެވޭ ތަޢުލީޤެއް]:
އަނެއްކާވެސް: ޖާހިލުކަމާއި، ހަވާއާއި، ވާވައްދުމާއި، ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ވަފާތެރިވުމުގެ އަހުލުވެރިން ހިމޭންކޮށްލުމަށް — ޝަރަފުގެ ހަނގުރާމައަކީ ފިތުނައިގެ ހަނގުރާމައެއްވެސް، ޖާހިލުކަމުގެ ހަނގުރާމައެއްވެސް ނޫނެވެ:
(ޝަރަފުގެ ހަނގުރާމައިގެ ތީރުފޮށިން): ހަމަލާދޭ ޢަދުއްވާއާ ބެހޭ މައްސަލަތަކާ މެދު ސުވާލުކުރާ މީހާއާއި ޣާފިލު މީހާއަށް ތަންބީހުކޮށް، ޢިލްމަކާއި އިމާމަކާ ނުލައި ވާހަކަދައްކާ މީހުން ހިމޭންކޮށްލުން:
މުސްލިމުންނަށް ތަންބީހެއް: އެކުވެރި ޢަރަބި އިމާރާތުން — (ޞައްޙަ) އިސްލާމާ ޚިލާފަށް — ކޮށްފައިވާ ކަންތައް، އިސްލާމީ ދައުލަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ދައުލަތަކުން ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އިސްލާމާއި ސުންނަތަށް ގޮވާލާ ދާޢީން ވިސްނުންތެރިވެ، ސަމާލުވާން ޖެހެއެވެ — ތިން ހަލަޤާ.
ފުރަތަމަ ހަލަޤާ:
ދެވަނަ ހަލަޤާ:
ތިންވަނަ ހަލަޤާ:
ހަމަލާދޭ ޢަދުއްވާއާ ބެހޭ މައްސަލަތަކާ މެދު ސުވާލުކުރާ މީހާއާއި ޣާފިލު މީހާއަށް ތަންބީހުކޮށް، ޢިލްމަކާއި އިމާމަކާ ނުލައި ވާހަކަދައްކާ މީހުން ހިމޭންކޮށްލުން
މިއީ ވަޠަންތައް ދިފާޢުކުރުމެއް ނޫނެވެ، އޭގެ ބަދަލުގައި މިއީ ސުންނަތާއި އީމާން ދިފާޢުކުރުމެވެ — ޝައިޚް ޔަޢްޤޫބު އަލްބައްނާއަށް ދެވޭ ނަޞޭޙަތާއި ޢިތާބުގެ ބަހެއް
ލިޔުނީ: އަބުލްއަރްޤަމް މުޙައްމަދު އައްދުންޤުލާވީ
(ޝައިޚް ނިޒާރުގެ ދަރިވަރެއް)
ލިޔުމަކަށް ދެވޭ ތަޢުލީޤެއް: “ހަނދާން ނައްތާލެވިފައިވާ ސޫދާން… ޒުލުމުގެ ދަތްތަކާއި ދުނިޔޭގެ ހިމޭންކަމުގެ ދެމެދުގައި” (މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި އަލްފާޝިރު):
ސޫދާނުގެ ހަނގުރާމައާ ބެހޭގޮތުން އަލްބުޚާރީއަށް ޢުޛުރުދައްކައި، އޭނާގެ ޓްވީޓަށް ޞައްޙަކަން ދައްކާ މީހުންގެ ޝައްކަށް ދެވޭ ޖަވާބު:
އަލްބުޚާރީ އޭނާގެ ހިމޭންކަން ދޫކޮށްލީ ކީއްވެގެންތޯ؟! (‘ހާމަކޮށްދޭ ނަޒަރުތައް’ އަށް ކުރިން ދެވޭ މުޤައްދިމާއެއް)
ލިޔުނީ:
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
ޑރ. އަލްބުޚާރީ ބުނި ފަސާދަވެފައިވާ ބަސްތަކާއި ކުށްހުރި ތަޤްރީރުތަކާ މެދު ހާމަކޮށްދޭ ނަޒަރުތައް
ފުރަތަމަ ނަޒަރު: މުސްލިމް ދައުލަތަކާ ދެކޮޅަށް ޙައްދުފަހަނައަޅާ ވެރިއެއްގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ މައްސަލަ
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
ޑރ. އަލްބުޚާރީގެ އޯޑިއޯ: “ސާފުކަމަކީ ތިބާގެ އަޚާ ހަލާކުކުރުންތޯ؟!” — އަދި ޢަރަފާތާއި އޭނާގެ ހިޒުބުން އެ އޯޑިއޯ ފުޅާކޮށް ފަތުރައިލި ގޮތް!
އަޙްމަދު ބިން ޢާޠިފް އައްރަވާޝިދާ
ޢަރަފާތު އަލްމުޙައްމަދީގެ މަކަރުވެރި ވާވައްދުންތައް ފުނޑުވައިލުމުގައި ސަލަފީ ވިދުވަރު: “ސޫދާނުގެ ހަނގުރާމައާއި ޝަރުޢީ އަދި މަންހަޖީ މައުޤިފުތައް”
އަޙްމަދު ބިން ޢާޠިފް އައްރަވާޝިދާ
“ޑރ. އަލްބުޚާރީ، ތިބާގެ އޯޑިއޯގައިވާ ސިއްރުން ވަދެފައިތިބި މީހުންނަކީ ކާކުތޯ؟!”
އަޙްމަދު ބިން ޢާޠިފް އައްރަވާޝިދާ
ޢައްލާމާ ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް، އަލްބުޚާރީގެ ހިމޭންކަމާއި، ފަހުން އޭނާގެ ފަރާތުން ނިކުތް ކަންތައް “ބިދުޢީ ހިމޭންކަމެއް” އަދި “ދޮގުހެދުމާއި އޭނާގެ އާ ޖަމާޢަތަށް ތަޢައްޞުބުވުމުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ ބާޠިލު އަސާސީ އުޞޫލެއް” ކަމަށް ސިފަކުރެއްވީ ކީއްވެގެންތޯ؟
އަޙްމަދު ބިން ޢާޠިފް އައްރަވާޝިދާ
“އަހަރެން އޭނާ ނުދަނެމެވެ” ބުނެ ޢިލްމުގެ އަހުލުވެރިންގެ ޤަދަރު ކުޑަކުރާ މީހުންނަށް ފާޑުކިޔުމާ ބެހޭ ޞައްޙަ މައުޤިފު
ރިވާޔަތުގެ ސިޔާޤުގައި މީހަކު ދެނެގަނެފައިވާކަން ނަފީކުރުމާއި، ނަޤްދުގެ ސިޔާޤުގައި މީހެއްގެ ޤަދަރު ވައްޓާލުމުގެ ދެމެދުގައިވާ ތަފާތު ބަޔާންކުރުން
ޝައިޚް ޢަބްދުއްރައްޒާޤު ބިން މޫސާ އަލްޖަޒާއިރީ
[(އޭ ޑރ. އަލްބުޚާރީ) ތިބާ އެކަލޭގެފާނު (ޝައިޚް ނިޒާރު) ނުދަންނަނަމަ، (ދަންނާށެވެ،) ތިބާއަށްވުރެ ހެޔޮ މީހަކު އެކަލޭގެފާނު ދެނެގަނެފައިވެއެވެ.]
ޝައިޚް ޑރ. ޢަބްދުﷲ ޚައިރީ
“އޭ ބިލާލް ޢަބްދުލްޣަނީ އައްސާލިމީ، ބަދަލުވީ ކޮންކަމެއްތޯ؟” — ކުރިން ކުރި ތަޢުރީފު، ފަހުން ދިން އިންޒާރާ ޚިލާފުވޭތޯ؟
ޝައިޚް އަބުލްޢައްބާސް ބިލާލް ބިން ޢަބްދުލްޣަނީ އައްސާލިމީ
[ޑރ. ޢަބްދުﷲ އަލްބުޚާރީގެ ބައެއް ކުށްތަކާއި ފުށުއަރާ ކަންތައްތައް]
ޝައިޚް ޑރ. ޢަބްދުﷲ ޚައިރީ
ސަލަފިއްޔަތަކީ ތެދުވެރިކަމާއި ޙައްޤުގެ ޝިޢާރެވެ. އެއީ “މަރުޙަލާއެއް” ނުވަތަ މީސްތަކުން އޮޅުވާލުމެއް ނޫނެވެ
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
ސޫދާނުގެ ރައްޔިތުންނަށާއި، ކޮންމެ ތަނެއްގައިވާ އިސްލާމާއި ސުންނަތުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ދެވޭ އާންމު ނަޞޭޙަތެއް
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
ސަމާޙަތުލް ޝައިޚް އިބްނު ބާޒްއަށް ތިޔަބައިމީހުންނަށްވުރެ ޙައްޤުވެރިވަނީ އަހަރެމެންނެވެ
ޝައިޚް ޢަލީ އަލްޙުޛައިފީ އަލްޢަދަނީ
[މިޞްރާއި ސޫދާން… ތާރީޚުގެ އުޚުއްވަތްތެރިކަމާއި ނަސީބުގެ އެއްބައިވަންތަކަން، ފަހެ ފިތުނައާއި ދެބަޔަކު ދެކޮޅުކުރުވުމަށް ބޭނުންކުރެވޭ ފާލަންތަކަކަށް ނުވާށެވެ!]
ޝައިޚް އަބުލްޢައްބާސް ބިލާލް ބިން ޢަބްދުލްޣަނީ އައްސާލިމީ
އާނ، އޭ “ބުޚާރީ”، ޔަމަނާއި އެހެން ތަންތަނުގައި ދަޢުވަތަށް ހަމަލާ ދެވިއްޖެއެވެ!!
ޝައިޚް ޝަރީފް އަބޫ ބަކްރާ އައްތުރުބާނީ
އަދި އިންޖީރު ފަތްތައް ވެއްޓުނެވެ: 9 ވަނަ ބައި
އެމީހުންގެ މޭވާއިން ތިޔަބައިމީހުން އެމީހުން ދެނެގަންނާނެއެވެ. ކަށިގަހުން ޢިނަބު ހެދޭތޯ، ނުވަތަ ކަށިވަލުން އިންޖީރު ހެދޭތޯ؟
އަބުލްބަރާއު މުޙައްމަދު ޢުކައިޝް އައްލީބީ
ސަލަފީ މީހާ، އޭނާއަށް ހަމަލާދޭ މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ވެލީގެ ތެރެއަށް ބޮލެއް ނުވައްދައެވެ!
ޝައިޚް ޝަރީފް އަބޫ ބަކްރާ އައްތުރުބާނީ
[އޭ އިންޞާފުވެރިންނޭވެ، މިއީ މަންހަޖީ ކުށްތަކެއް ނޫންހެއްޔެވެ؟]
ޝައިޚް ޢަބްދުލްކަރީމް އަލްޤައިތޫލީ
ޙަޤީޤަތްތައް ވާހަކަދައްކާއިރު: ސިރުތުގެ ދާރުލްޙަދީޘް މަރުކަޒާއި، ލީބިޔާގެ ރަސްމީ އައުޤާފުގެ ނިންމުންތަކާ އަބުލްޚައްޠާބު ޠާރިޤު ދަރްމާން ޚިލާފުވުން
(“އަދި އިންޖީރު ފަތްތައް ވެއްޓުނެވެ: 9 ވަނަ ބައި” ގެ ފަހަތުން ދެވޭ ލިޔުމެއް — “އެމީހުންގެ މޭވާއިން ތިޔަބައިމީހުން އެމީހުން ދެނެގަންނާނެއެވެ. ކަށިގަހުން ޢިނަބު ހެދޭތޯ، ނުވަތަ ކަށިވަލުން އިންޖީރު ހެދޭތޯ؟”)
އަބުލްބަރާއު މުޙައްމަދު ޢުކައިޝް އައްލީބީ
[‘އަހުލުލް ޙައްލި ވަލް ޢަޤްދި’ އަކީ ކާކުތޯ، އެމީހުންނަށް ފާޅުގައި އިންކާރުކޮށް ނަޤްދުކުރުމުގެ ޙުކުމަކީ ކޮބައިތޯ، އަދި ޑރ. އަލްބުޚާރީ ހިމެނެނީ ބަސް ނެގިދާނެ ނުވަތަ ރައްދުކުރެވިދާނެ މީހުންގެ ތެރޭގައިތޯ؟]
އަބޫ އަރްވާ ޙަމްޒާ ބިން ޢަބްދުﷲ އައްތަމާރީ އަލްމަޣްރިބީ
އިނގިރޭސި (އާ ޓެބެއްގައި ހުޅުވޭނެ)(English)
“އަމިއްލަ ދާއިރާއިން ބޭރުގައި ވާހަކަދައްކާ މީހާ ޢަޖީބު ކަންތައްތައް ގެނެއެވެ!”
އަބޫ އަރްވާ ޙަމްޒާ ބިން ޢަބްދުﷲ އައްތަމާރީ އަލްމަޣްރިބީ
ޝައިޚް ނިޒާރު އަލްޢައްބާސްއާ މެދު ޢަރަފާތު އަލްމުޙައްމަދީގެ ޢަދާވާތުގެ މުރަކަތައް
އަލްހާދީ ބިން އައްނޫރު
އަލްމަހްދަވީ ބުނެއެވެ: “ތީރުތައް ދިމާކުރެވިފައިވަނީ އަހަރެމެންގެ ޝައިޚް އަލްބުޚާރީއަށް، އެކަލޭގެފާނު ވައްޓާލުމަށެވެ!!”
ޝައިޚް ޝަރީފް ބިން ސުލައިމާން ބިން ޞައްބާޙް އަބޫ ބަކްރާ އައްތުރުބާނީ
ޢަރަފާތާއި އާ ހިޒުބުން ރައްކާތެރިވުމަށް ދެވޭ، އާންމު އަދި އަލުން އާކުރެވޭ އިންޒާރެއް
އޭނާއަކީ ސަލަފީ ސަފުތަކުގެ ތެރެއަށް ވައްދާފައިވާ އެޖެންޓެކެވެ—އޭނާއަށް ފައިހަރުލެވޭ ޖާގައެއް ނުދޭށެވެ
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
މަގުން ބޭރުވެގެންދިޔަ އާ ހިޒުބުގެ މައްޗަށް އަނދާ ޝިހާބު
އާ ހިޒުބަށާއި، އެ ހިޒުބު ބަލަހައްޓާ ޑޮކްޓަރަށް ދިމާކޮށްފައިވާ ހަތް ނުކުތާ
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
ތަރްޤީޢާއި ތަމްޔީޢުގެ ޙަޤީޤަތް: ދޮގުވެރި ޢަރަފާތުގެ ޕޯސްޓަށް ޖާހިލު އަބޫ ނޫޙު ކުރި ދިފާޢު ވައްޓާލުން
ހޫރާޒް އަލްކުރްދީ
ޝައިޚް ޢުބައިދު އަލްޖާބިރީ: ޚަވާރިޖުންނާއި ބަޣާވާތްކުރާ މީހުންނާ ބެހޭގޮތުން ޔަމަނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދެއްވާ ނަޞޭޙަތާއި، އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ވެރިޔާއަށް އެހީތެރިވުމުގެ ވާޖިބު
ޝައިޚް އަބޫ ޢިޔާޟް އަމްޖަދު ރަފީޤް
ބިމުގައި ފަސާދަ ފަތުރާ ބަޣާވާތްކުރާ މީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރުމުން ފަސްޖެހުވާ މީހުންގެ ޖާހިލުކަމާއި ބޮޑާކަން ފާޅުކޮށްދޭ، އަހަރެމެންގެ ޝައިޚް ރަބީޢުގެ އަގުހުރި ބަޔާންތައް
(ސޫދާނުގެ ވެރިޔާއާ ދެކޮޅަށް އަސްޢަދު އައްޒަޢްތަރީ ދެއްކި ވާހަކައަށް ރައްދުގެ ގޮތުގައި)
ޝައިޚް ފައްވާޒު ބިން ޢަލީ އަލްމަދްޚަލީ
އަހަރެމެންގެ ޝައިޚު ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސްއާ ބެހޭގޮތުން ބަސްކޮޅެއް
ވަލީދު ބިން މުޙައްމަދު އަލްއަމީން އަލްޙާއްޖު
(ހަމައެކަނި ޢަރަބިން):
ސޫދާނާ ބެހޭގޮތުން ސައުދީ ޢަރަބިއްޔާގެ މަޤާމު
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
Refuting the Manipulations and Falsehoods of Abū Anwar al-Sharqāwī al-Maghribī Regarding the Rulings on the Khawārij
(Regarding if the Second in command rebels against the Ruler)
ހޫރާޒް އަލްކުރްދީ
ސޫދާނުގައި ބަޣާވާތްކުރި ރެޕިޑް ސަޕޯޓް ފޯސަސްއާ ހަނގުރާމަކުރުމަކީ ފިތުނައެއް ކަމަށާއި، ނައިބަކު އޭނާގެ ވެރިޔާއާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތްކުރުމަކީ ބަޣާވާތެއް ނޫން ކަމަށް ބުނާ ދައުވާއަށް ރައްދު
(ސޫދާނާ ދެކޮޅަށް އަސްޢަދު އައްޒަޢްތަރީއާއި އަބޫ އަންވަރު އައްޝަރްޤާވީ އަލްމަޣްރިބީ ދެއްކި ވާހަކައަށް ރައްދުގެ ގޮތުގައި)
Jalāl Abū Zayd al-Ḥurayzī
ޢަރަފާތާއި އެހެން މީހުންނަށް ހެކި ނެތި ކުރެއްވި ފާޑުކިޔުންތަކުގައި މުޙައްމަދު ބިން ހާދީ ހައްޤުގައި ނުވެއެވެ
ޝައިޚް ނިޒާރު ބިން ހާޝިމް އަލްޢައްބާސް
އިނގިރޭސި (އާ ޓެބެއްގައި ހުޅުވޭނެ)(English)